Başarı Genlerde mi Gizli? DNA, Yetiştirilme Tarzından Daha Etkili

Gelecekteki başarımızın temelinde yatan nedenlere dair süregelen "doğa mı, yetiştirilme tarzı mı?" tartışmasına, Lund Üniversitesi tarafından desteklenen yeni bir çalışma çarpıcı bir boyut kazandırdı. Yapılan kapsamlı ikiz araştırması, bireylerin kariyer basamaklarını tırmanma, eğitim seviyesi ve gelir düzeyi gibi başarı kriterlerinde genetiğin, yetiştirilme tarzından çok daha belirleyici bir rol oynadığını ortaya koydu.

Alman TwinLife projesi kapsamında yürütülen ve hem tek yumurta hem de çift yumurta ikizlerinden oluşan yaklaşık 880 kişinin takibini içeren araştırma, genetik mirasın yaşam çıktıları üzerindeki etkisini inceledi. Katılımcıların 23 yaşında tabi tutulduğu IQ testleri ile 27 yaşına geldiklerinde ulaştıkları sosyoekonomik durumlar karşılaştırıldı. Araştırmacılar; eğitim düzeyi, meslek seçimi ve kazanç miktarı gibi faktörlerin, büyük oranda genetik temelli olan IQ seviyesiyle güçlü bir bağ içerisinde olduğunu tespit etti.

Çalışmanın en dikkat çekici noktası, aynı ev ortamında ve benzer koşullarda büyüyen ikizlerin bile genetik farklılıklarına bağlı olarak yaşamlarında belirgin ayrışmalar yaşaması oldu. Bu durum, çevresel faktörlerin ve aile içi eğitimin etkisinin sanıldığından daha düşük olduğunu, yaşam başarısının önemli bir kısmının biyolojik olarak önceden belirlenmiş olabileceğini gösteriyor.

Elde edilen veriler, IQ'nun sosyoekonomik başarı üzerindeki etkisinin yaklaşık yüzde 75 oranında genetik faktörlere dayandığını öngörüyor. Bu bulgular, bireylerin hayattaki konumlarının, birçok insanın beklediğinden çok daha fazla "donanımsal" yani genetik kodlarla ilişkili olduğunu kanıtlar nitelikte.