AV2 Geliyor: AV1'den %30 Daha İyi Sıkıştırma ve Tamamen Ücretsiz!

İnternet üzerinden video izlemek, yıllardır görünmez bir savaş alanına benziyor. Bir yanda görüntünün kalitesini artırmak isteyen yayıncılar, diğer yanda ise veri paketlerini küçültüp bant genişliğini korumaya çalışan mühendisler var. Bu savaşın ortasında ise her şeyin merkezinde yer alan "codec"ler, yani videoyu sıkıştırıp açan o karmaşık matematiksel formüller duruyor. Şimdi ise bu denklem, AV2'nin sahneye çıkışıyla tamamen değişmek üzere.

Teknoloji dünyasının devleri; Google, Amazon, Microsoft, Nvidia ve Intel gibi isimlerin bir araya gelerek kurduğu Alliance for Open Media (AOMedia), yeni standartları olan AV2'nin ilk ana sürümünü yayınladı. İlk bakışta sadece teknik bir güncelleme gibi görünse de, aslında burada çok daha derin bir hesap var. Mesele sadece videonun daha hızlı yüklenmesi değil, aynı zamanda bu teknolojiyi kullanmak için ödenen milyonlarca dolarlık lisans ücretlerinden tamamen kurtulmak.

AV2'nin vaadi oldukça net: Selefi AV1'den yaklaşık yüzde 30 daha iyi bir sıkıştırma performansı. Bunu basitçe anlatmak gerekirse; şu an izlediğiniz bir videonun aynı kalitesini, çok daha az veri harcayarak izleyebileceksiniz. Ya da aynı internet hızını kullanarak, şu anki standartların çok üzerinde bir görüntü kalitesine ulaşacaksınız. Özellikle 4K ve 8K gibi veri canavarı çözünürlüklerin standart hale geldiği bir dönemde, yüzde 30'luk bir iyileşme, sunucu maliyetlerini düşürmek isteyen dev yayın platformları için altın değerinde.

Sektörde yıllardır hüküm süren H.264 veya HEVC gibi standartlar, beraberinde hantal ve pahalı bir lisanslama sürecini getiriyordu. Bazı şirketler için bu ücretlerin yıllık milyonlarca dolara ulaştığı biliniyor. AV2 ise "açık kaynak" ve "telifsiz" yapısıyla geliyor. Yani herhangi bir şirketin, bu teknolojiyi kullanmak için birilerine haraç ödemesine gerek kalmayacak. Bu durum, teknolojinin demokratikleşmesi ve çok daha hızlı yayılması anlamına geliyor.

Yeni standart sadece veri tasarrufuyla da sınırlı değil. AV2, günümüzün değişen medya alışkanlıklarına göre şekillendirildi. Karma gerçeklik (MR) uygulamaları, aynı anda birden fazla video akışının olduğu bölünmüş ekranlar ve gerçek zamanlı video konferanslar için özel optimizasyonlar içeriyor. Artık sadece film izlemiyoruz; sanal evrenlerde geziyoruz ve AV2, bu yeni nesil görsel deneyimlerin altyapısını kurmayı hedefliyor.

Tabii her yeni teknolojide olduğu gibi, burada da bir "donanım engeli" var. Bir codec'in yazılımsal olarak var olması yetmiyor; ekran kartlarının ve işlemcilerin bu dili ana dili gibi konuşması gerekiyor. AV1'in yaygınlaşması yıllar almıştı; Nvidia ve AMD'nin donanımsal destekleri ancak yakın zamanda standart hale geldi. AV2'nin de tüm cihazlarda sorunsuz çalışması için önümüzde biraz zaman var.

Ancak yazılım dünyası beklemeyi sevmez. VideoLAN topluluğu, şimdiden dav2d adlı taşınabilir AV2 kod çözücüsünü piyasaya sürdü. x86, ARM ve RISC-V gibi farklı işlemci mimarileri için optimizasyonlar yapıldı bile. Bu da demek oluyor ki, donanım üreticileri henüz uykudayken, yazılımcılar çoktan yeni standartla oynamaya başladılar.

VVC gibi diğer yeni standartlar, karmaşık lisans anlaşmaları ve bürokrasi içinde boğulurken, AV2'nin açık kapı politikası ona büyük bir avantaj sağlıyor. Teknoloji dünyasında bazen en iyi olan değil, en erişilebilir olan kazanır. AV2, hem performansı hem de ücretsiz oluşuyla, dijital ekranlardaki görüntülerin geleceğini belirlemeye aday görünüyor.