ASML CEO'sundan İddialı Açıklama: "Kimse Bizi Tahtımızdan Edemez"

Yapay zekayı her kullandığınızda, aslında farkında olmadan Hollanda merkezli, 44 bin çalışanı olan ve teknolojisini geliştirmek için yılda 4,5 milyar euro harcayan 42 yıllık bir şirkete bağımlı hale geliyorsunuz. ASML, yapay zekayı mümkün kılan çiplerin üretilmesini sağlayan makineleri üreten tek şirket konumunda. Daha spesifik olarak şirket, en gelişmiş yarı iletkenleri tanımlayan mikroskobik desenlerin silikon plakalar üzerine basılmasını sağlayan "Ekstrem Ultraviyole Litografi" (EUV) adlı süreci gerçekleştirebilen dünyadaki tek makine üreticisi.

Yaklaşık bir okul otobüsü boyutundaki bu devasa makinelerin montajı aylar sürüyor ve yüzlerce farklı tedarikçinin emeğini barındırıyor. Nesline bağlı olarak adet başına 200 milyon dolardan 400 milyon doların üzerine çıkan fiyat etiketleri, ASML'nin en büyük müşterilerini bile zaman zaman tereddüde düşürüyor. Bu teknolojik tekel, ASML'yi 530 milyar doları aşan piyasa değeriyle Avrupa'nın en değerli şirketi haline getirdi.

Microsoft, Meta, Amazon ve Google gibi ABD'nin dört teknoloji devi, sadece bu yıl yapay zeka altyapısına 600 milyar dolardan fazla yatırım yapmaya hazırlanırken, ASML makinelerine olan talep kritik seviyelere ulaştı. Şirket, mevcut durumun dünyada yıllarca yeterli çip bulunamayacağı bir noktaya evrildiğini açıkça ifade ediyor.

Bu devasa talep, ASML'yi aynı zamanda yeni rakiplerin hedefi haline getirdi. Peter Thiel'in bir öğrencisi tarafından kurulan San Francisco merkezli girişim Substrate, rakip bir litografi makinesi üretebileceği iddiasıyla 100 milyon dolardan fazla yatırım topladı ve 1 milyar dolar değerlemeye ulaştı. Öte yandan, Çin'deki eski ASML mühendislerinin teknolojiyi kısmen tersine mühendislik yoluyla kopyaladığına dair raporlar, konunun devasa jeopolitik sonuçlar doğurabileceğine işaret ediyor.

2024 yılında CEO koltuğuna oturan ve şirkette on yılı aşkın deneyime sahip olan Christophe Fouquet, Milken Institute Küresel Konferansı öncesinde gerçekleştirdiği görüşmede oldukça rahat bir tablo çizdi. Fouquet, rakipler ve sektördeki tehditler konusundaki sorulara karşı soğukkanlılığını koruyarak şirketin stratejik konumuna olan güvenini vurguladı.