Araştırma: İlk Karmaşık Yaşam Formları Deniz Tabanında Evrimleşti

Avustralya'nın antik deniz tabanlarından elde edilen 1,75 milyar yıllık mikrofosiller üzerinde çalışan paleontologlar, bitki, hayvan ve mantarların ortak atası olan ökaryotların, açık sulara yayılmadan önce bir milyardan fazla süre boyunca deniz tabanındaki oksijenli bölgelerde toplandığını ortaya koydu.

İnsanlar, bitkiler ve mantarlar dahil olmak üzere geniş bir canlı grubunu kapsayan ökaryotların nerede ve nasıl evrimleştiğini anlamak, Dünya üzerindeki yaşamın nasıl çeşitlendiğini ve karmaşıklaştığını çözmek adına kritik bir önem taşıyor. McGill Üniversitesi'nden Profesör Galen Halverson, araştırmanın temel amacının, erken dönem ökaryotik yaşamın hangi ortamlarda bulunduğunu ve özellikle mitokondri kazanarak aerobik (oksijenli) ortamlarda yaşama yeteneği edinip edinmediklerini test etmek olduğunu belirtti.

University of California, Santa Barbara'dan paleontolog Dr. Leigh Anne Riedman, şimdiye kadar tespit edilen en eski ökaryotların belirli bir düzeyde oksijene ihtiyaç duyduğunu vurguladı. Araştırmacılar, fosillerin örnekler üzerindeki dağılım biçimini inceleyerek, bu canlıların deniz tabanında veya tabanın içinde yaşadıklarını tespit etti.

Çalışma kapsamında, Avustralya'nın Kuzey Bölgesi'ndeki McArthur ve Birrindudu havzalarından alınan ince taneli kayaçlardaki mikroskobik fosiller analiz edildi. Günümüzde savanlar ve ormanlarla kaplı olan bu bölge, 1,75 ile 1,4 milyar yıl önce lagünler, çamurlu kıyılar ve sakin kıyı sularıyla dolu sığ bir iç denizdi.

Antik ökaryotların yaşam alanlarını belirlemek için kayaçların kimyasal yapısını inceleyen bilim insanları, demir gibi oksijene duyarlı elementleri kullanarak bir sonuca vardı. O dönemde okyanusların büyük bir kısmı oksijensiz olmasına rağmen, bu erken ökaryotların yaşadığı deniz sularının oksijen içerdiği kanıtlandı. Profesör Halverson, fosil kayıtlarına sahip en eski ökaryotların ağırlıklı olarak kıyıya yakın, oksijenli ve bentik (deniz tabanı) ortamlarda yaşadığını açıkladı.

Bu bulgular, oksijen mevcudiyetinin ökaryot evrimini en erken aşamalardan itibaren yönlendirdiğini gösteriyor. Birçok bilim insanı, erken ökaryotların oksijensiz yaşadığını veya su kolonisinde rastgele sürüklendiğini varsayarken, bu yeni keşif uzun süredir kabul gören teorileri sarsıyor.

Sydney Üniversitesi'nden paleontolog Dr. Maxwell Lechte, fosillerin konumunun canlıların yaşam biçimine dair önemli ipuçları sunduğunu belirterek, ökaryotların muhtemelen deniz tabanına bağımlı kaldığını ve yaklaşık bir milyar yıl sonrasına kadar açık okyanuslara yayılmadığını, bu yayılımın ise biyosferi yeniden dönüştürdüğünü ifade etti.