Antik Katil Geri Dönüyor: Antibiyotik Direnci Korkutuyor

Binlerce yıldır insanlığı tehdit eden kadim bir katil, modern dünyada yeniden korkutucu bir boyuta ulaşıyor. Gelişmiş ülkelerde artık nadiren bir tehdit olarak görülse de, tifo hastalığına yol açan bakterinin hızla evrimleşerek mevcut tedavi yöntemlerini etkisiz hale getirdiği ortaya çıktı.

2022 yılında yayınlanan kapsamlı bir araştırma, Salmonella enterica serovar Typhi (S. Typhi) bakterisinin geniş çaplı ilaç direnci geliştirdiğini ve dirençli olmayan suşların yerini hızla almaya başladığını kanıtladı. Günümüzde tifonun tek etkili tedavi yöntemi olan antibiyotiklerin, son otuz yılda etkisini yitirmeye başladığı gözlemleniyor.

Uluslararası bir bilim ekibi tarafından yürütülen çalışmada; Nepal, Bangladeş, Pakistan ve Hindistan'da 2014 ile 2019 yılları arasında tespit edilen 3.489 S. Typhi suşunun genom dizilimi analiz edildi. Elde edilen veriler, "genişletilmiş ilaç dirençli" (XDR) Typhi vakalarındaki ürkütücü artışı gözler önüne serdi.

XDR Typhi, yalnızca ampisilin, kloramphenicol ve trimethoprim/sulfamethoxazole gibi ön hat antibiyotiklerine karşı bağışıklık kazanmakla kalmıyor; aynı zamanda florokinolonlar ve üçüncü nesil sefalosporinler gibi daha yeni nesil ilaçlara karşı da direnç geliştiriyor.

En endişe verici nokta ise bu süper bakterilerin küresel çapta hızla yayılması. Vakaların büyük çoğunluğu Güney Asya kaynaklı olsa da, 1990'dan bu yana yaklaşık 200 uluslararası yayılım vakası tespit edildi. Tifo süper bakterilerinin Güneydoğu Asya'nın yanı sıra Doğu ve Güney Afrika'ya da ulaştığı belirlendi.