And Dağları'nın "Süper Sindirim" Sırrı Patatesler Olabilir

And Dağları'nda gerçekleştirilen antik patates tarımının, insan metabolizmasının evrimini beklenmedik bir şekilde şekillendirdiği ortaya çıktı. Yeni bir araştırma, yüksek rakımlı bölgelerde yaşayan yerli toplulukların, nişasta bakımından zengin olan patatesi evcilleştirmelerinin ardından genetik bir değişim geçirdiklerini kanıtladı.

UCLA ve Buffalo Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen ve Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışma, yaklaşık 6.000 ila 10.000 yıl önce patates tarımının başlamasıyla birlikte, doğal seçilimin "AMY1" olarak bilinen tükürük amilaz genine sahip olan bireyleri ön plana çıkardığını gösterdi. Günümüzde Peru'daki yerli torunların, dünyadaki herhangi bir insan popülasyonuna kıyasla, nişasta sindirim geninin en yüksek kopya sayısına sahip olduğu belirlendi.

UCLA Antropoloji Doçenti Abigail Bigham, AMY1 geninin daha fazla kopyasını taşıyan kişilerin tükürüklerinde daha fazla amilaz enzimi ürettiklerini, bunun da nişastanın daha verimli bir şekilde parçalanmasına yardımcı olduğunu belirtti. Araştırma kapsamında Peru'daki Keçuva konuşan topluluklardan toplanan DNA örnekleri, dünya genelindeki binlerce farklı genomik veriyle karşılaştırıldı.

And Dağları'nın daha önce hipoksi (oksijen yetersizliği) gibi çevresel adaptasyonların anlaşılması için kritik bir bölge olduğunu vurgulayan Bigham, bu yeni bulguların diyet gibi seçici çevresel baskıların insan evrimi üzerindeki etkilerini anlamak açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.

Buffalo Üniversitesi'nden Profesör Omer Gokcumen ise AMY1 genindeki ilk çoğalmanın yaklaşık 800.000 yıl önce gerçekleştiğini, ancak And Dağları'ndaki bulguların patates tarımından sonra doğal seçilimin nasıl devreye girdiğine dair son derece güçlü bir kanıt sunduğunu belirtti. Gokcumen, farklı insan gruplarının beslenme alışkanlıklarına göre genetik adaptasyonlar geliştirdiğine dair şüphelerin uzun süredir var olduğunu ancak kanıtların bu kadar net olduğu vakaların oldukça nadir olduğunu ekledi.