ABD'nin Gizli Elektrik Haritası Ortaya Çıktı: Büyük Risk Kapıda!

Bilim insanları, Amerika Birleşik Devletleri'nin yer altı elektrik haritasını ilk kez detaylı bir şekilde oluşturarak, güneş fırtınalarının risklerini izleme ve gizli jeolojik yapıları anlama konusunda devrim niteliğinde bir adım attı. Yaklaşık 20 yıl süren çalışmalar sonucunda, ülke genelinde 1.800'den fazla istasyondan toplanan veriler, yer altındaki elektrik iletkenliğinin enerji şebekeleri üzerindeki etkilerini ortaya koydu.

1989 yılında Quebec'te dokuz saatlik büyük bir elektrik kesintisine yol açan güneş fırtınası benzeri bir olayın günümüzde ABD'nin doğu kıyılarını vurması durumunda, çok daha yıkıcı sonuçlar doğurabileceği öngörülüyor. Bu riskleri minimize etmek amacıyla geliştirilen yeni yöntemler, yer altındaki gizli elektrik yapılarını haritalandırarak güneş fırtınaları henüz dünyaya ulaşmadan önce tespit edilmesine ve en riskli bölgelerin belirlenmesine olanak tanıyor.

Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezi (CfA) araştırmacıları tarafından paylaşılan üç boyutlu harita, elektrik akımlarının gömülü kayalar, sıvılar ve antik jeolojik oluşumlar arasında nasıl hareket ettiğini gözler önüne seriyor. Amerika Birleşik Devletleri Magnetotellürik Dizisi (USMTArray) tarafından gerçekleştirilen bu geniş kapsamlı araştırma, Kuzey Amerika'nın derinliklerindeki iletken yolları ve gizli yapıları gün yüzüne çıkardı.

Sistemin çalışma prensibi, yeryüzündeki doğal elektrik ve manyetik alan dalgalanmalarını ölçmeye dayanıyor. Yer altındaki elektrik iletkenliği; mineraller, sıvılar ve sıcaklık gibi faktörlerden etkilendiği için bu ölçümler, sığ tortul tabakalardan kıtanın temelini oluşturan milyarlarca yıllık antik formasyonlara kadar geniş bir yelpazede inceleme yapılmasına imkan sağlıyor.

Çalışmanın başyazarı ve CfA Yer Bilimleri Proje Bilimcisi Anna Kelbert, magnetotellürik verilerin özellikle sıvılara ve eriyik yapılara karşı çok güçlü tepkiler verdiğini belirtti. Kelbert, USMTArray'in yeryüzünden mantoya kadar uzanan üç boyutlu bir elektrik direnç görünümü sunduğunu ve bu durumun, güneş fırtınaları için çok daha isabetli erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesine temel oluşturduğunu vurguladı.