ABD'den Roblox'a Çocuk Güvenliği ve Harcamalar Tepkisi: Soruşturma Çağrısı

ABD'li savunuculuk grupları, dünyanın en popüler oyun platformlarından biri olan Roblox'un çocuk güvenliği ve harcama alışkanlıkları konusunda ciddi riskler barındırdığını iddia ederek Federal Ticaret Komisyonu'na (FTC) resmi şikayette bulundu. Yapılan başvuruda, 5 yaşındaki çocukların bile yabancılar tarafından iletişime geçilme ve oyun içi harcama yapmaya zorlanma riskiyle karşı karşıya olduğu vurgulandı.

Fairplay ve Ulusal Cinsel Sömürü Merkezi gibi çocuk güvenliği örgütleri tarafından sunulan şikayet dilekçesinde; Roblox'un oyun içi satın alımlar, sohbet özellikleri ve kullanıcıları platformda tutmaya yönelik "etkileşim odaklı" tasarım stratejileri "haksız ve yanıltıcı" olarak nitelendirildi. Gruplar, platformun çocukların dürtü kontrolü ve akran baskısı gibi gelişimsel hassasiyetlerini istismar ettiğini savunuyor.

Şikayetin odak noktasını Roblox'un karmaşık ekonomik yapısı oluşturuyor. Platformun sanal para birimi olan "Robux" ile alınan oyun geçişleri ve avatar yükseltmelerinin, çocukların gerçek dünyadaki maliyetleri takip etmelerini imkansız hale getirdiği belirtiliyor. Dilekçeye eklenen çarpıcı bir örnekte, bir velinin 10 yaşındaki kızının, harcamaları kısıtlama çabalarına rağmen sadece iki ay içinde 7.000 dolardan fazla para harcadığı ifade edildi.

Ayrıca, çocukları platformda daha uzun süre tutmak için kullanılan "günlük ödül serileri" ve diğer oyuncuların sanal varlıklarını sergileyerek sosyal kıyaslamayı teşvik eden sistemlerin eleştirildiği belirtildi. Bazı oyun deneyimlerinin "loot box" (ganimet kutusu) gibi şans faktörüne dayalı, kumar benzeri mekanikler kullandığı ve bunun çocukların gelişimsel süreçlerini suistimal ettiği iddia ediliyor.

Roblox yönetimi ise suçlamaları kesin bir dille reddetti. Platformun "kısa vadeli etkileşim için değil, eğlence ve bağlantı kurmak için tasarlandığını" belirten şirket sözcüsü, gerçek veya simüle edilmiş kumarı yasaklayan net politikalara sahip olduklarını vurguladı. Şirket, oyunların çoğunun ücretsiz olduğunu ve 2026'nın ilk çeyreğinde 132 milyon günlük aktif kullanıcının sadece %1,4'ünün ödeme yapan kullanıcılar olduğunu savunarak iddialara yanıt verdi.

Roblox, çocuk kullanıcıları korumak adına yetişkinlerle sohbeti kısıtlama ve yaş tahminleme teknolojileri kullanma gibi önlemler almış olsa da, ebeveynler ve aktivistler platformun tasarımının çocukların zaaflarını hedef aldığını düşünmeye devam ediyor. Fairplay İletişim Direktörü Ashwin Verghese, "Ebeveynler çocuklarını korumak için ellerinden geleni yapıyor ancak bu adil bir mücadele değil; platform, çocukların gelişimsel ihtiyaçlarından faydalanacak şekilde tasarlanmış durumda," diyerek durumun vahametine dikkat çekti.