800 Yıllık Gizem Çözüldü: Antik Ağaçlar Ölümcül Güneş Fırtınasını Ortaya Çıkardı

Japonya'da yürütülen yeni bir araştırma, yaklaşık 800 yıl önce Dünya'yı vuran ve gökyüzünü ürkütücü bir kırmızıya boyayan devasa bir güneş fırtınasını gün yüzüne çıkardı. Okinawa Bilim ve Teknoloji Enstitüsü (OIST) araştırmacıları, antik ağaç halkaları ile orta çağdan kalma gökyüzü gözlemlerini birleştirerek, MS 1200 civarında meydana gelen bu şiddetli güneş radyasyonu olayını tespit etti.

Kuzey Japonya'da gömülü bulunan asunaro ağaçlarından alınan ultra hassas karbon-14 ölçümleri, dönemin tarihi kayıtlarındaki "kızıl gökyüzü" raporlarıyla örtüştü. Araştırma ekibi, MS 1200 kışı ile 1201 baharı arasında gerçekleştiği tahmin edilen bu Güneş Proton Olayı'nın (SPE), güneşin alışılmadık derecede aktif olduğu ve güneş döngülerinin normalden çok daha kısa sürdüğü bir döneme denk geldiğini belirledi.

Güneş patlamaları ve koronal kütle atımları gibi şiddetli olaylar, uzayda yüksek enerjili parçacıklar yayarak astronotlar ve uzay araçları için ciddi riskler oluşturuyor. Özellikle ışık hızının %90'ına ulaşabilen yüklü parçacıklar, Dünya'nın manyetik alanı dışındaki bölgelerde ölümcül radyasyon seviyelerine yol açabiliyor. Bilim insanları, 1972'deki Apollo 16 ve 17 görevleri sırasında yaşanan benzer olayların, astronotlar Ay yüzeyindeyken gerçekleşmesi durumunda felaketle sonuçlanabileceğine dikkat çekiyor.

OIST'den Profesör Hiroko Miyahara, çalışmanın önemini vurgulayarak, geçmiş araştırmaların genellikle sadece nadir ve aşırı güçlü olaylara odaklandığını belirtti. Miyahara, geliştirdikleri yeni yöntemin, en uç vakaların %10 ila %30'u büyüklüğünde olan ancak yine de tehlike arz eden "orta ölçekli" güneş proton olaylarını tespit etmeye olanak tanıdığını açıkladı. Bu keşif, gelecekteki Ay görevleri ve derin uzay keşifleri için kritik öneme sahip olan güneş aktivitelerinin öngörülebilirliğini artırmayı hedefliyor.